ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ


  1. Ποια είναι τα συνήθη συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας;
  2. Μπορεί η αλλεργική ρινίτιδα να συνοδεύεται από άλλες παθήσεις; Αν ναι, από ποιες;
  3. Τι είναι η αλλεργική ρινίτιδα και τι την προκαλεί ;
  4. Πόσο συχνή είναι η αλλεργική ρινίτιδα;
  5. Σε ποια ηλικία ξεκινά η αλλεργική ρινίτιδα; Πως εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου;
  6. Πως γίνεται η διάγνωση της αλλεργικής ρινίτιδας;
  7. Υπάρχει θεραπεία για την αλλεργική ρινίτιδα και τι επιλογές υπάρχουν;





1. Ποια είναι τα συνήθη συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας;


Στην αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να συμβαίνουν τα παρακάτω:



2. Μπορεί η αλλεργική ρινίτιδα να συνοδεύεται από άλλες παθήσεις; Αν ναι, από ποιες;






 


3. Τι είναι και τι προκαλεί την αλλεργική ρινίτιδα;


 Η αλλεργική ρινίτιδα συμβαίνει, όταν  ένα άτομο υπεραντιδρά , δηλαδή αντιδρά με υπερβολικό τρόπο σε σωματίδια του αέρα που εισπνέει. Τα σωματίδια αυτά , τα ονομάζουμε αλλεργιογόνα. Το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει τα αλλεργιογόνα ως επικίνδυνα μέσω ειδικών αντισωμάτων και έτσι γεννιέται η αλλεργική φλεγμονή. Με τη σειρά της, η αλλεργική φλεγμονή οδηγεί στην παραγωγή των συμπτωμάτων από τα όργανα που προαναφέραμε, όπως τη μύτη (κνησμός, υδαρής καταρροή, συμφόρηση,  παροξυσμοί πταρμών), τα μάτια   (επιπεφυκίτιδα) ή τους πνεύμονες (βρογχικό άσθμα). Όταν λοιπόν τα ευαίσθητα άτομα έρχονται σε επαφή με τη κατάλληλη ποσότητα αλλεργιογόνων, εκδηλώνονται τα συμπτώματά τους.

Τα αλλεργιογόνα είναι συνήθως γύρεις φυτών όπως οι γύρεις της παριετάριας (περδικάκι), των γρασιδιών ή της ελιάς, τα ακάρεα της σκόνης, το τρίχωμα της γάτας ή του σκύλου και σπανιότερα κάποιοι μύκητες όπως π.χ. η Alternaria. Τα φυσιολογικά άτομα δεν αναγνωρίζουν τα αλλεργιογόνα ως επικίνδυνα και εμφανίζουν τη λεγόμενη ανοσολογική ανοχή.




4. Πόσο συχνή είναι η αλλεργική ρινίτιδα;


Η αλλεργική ρινίτιδα είναι αρκετά συχνή, αφορά περίπου το 10% του Ελληνικού πληθυσμού, ενώ αν προστεθεί στο ποσοστό αυτό και η μη αλλεργική χρόνια ρινίτιδα, φθάνει στο 18,5% του γενικού πληθυσμού. Επηρεάζει την ποιότητα της ζωής των ασθενών, σε ορισμένους σε έντονο βαθμό. Η αλλεργική ρινίτιδα, ως πάθηση, επιβαρύνει σημαντικά τον  προϋπολογισμό των Δυτικών κοινωνιών άμεσα (φάρμακα, διαγνωστικές και ιατρικές επισκέψεις) και έμμεσα (απώλεια παραγωγικότητας στην εργασία, απώλεια ημερών σχολειού στα παιδιά και εργασίας στους ενήλικες).




5. Σε ποια ηλικία ξεκινά η αλλεργική ρινίτιδα; Πως εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου;


Η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να ξεκινά στην ενήλικο ζωή , συνήθως πριν τα 30 έτη. Σε άλλα άτομα ξεκινά στην πρώτη σχολική ηλικία δηλαδή μετά τα 6 έτη, αν και δε λείπουν βαρύτερες περιπτώσεις, όπου η νόσος ξεκινά νωρίτερα από τα 6 έτη. Είναι συχνότερη στα αγόρια πριν την εφηβεία και μετά αρχίζει προοδευτικά να υπερτερεί το γυναικείο φύλο.

Πότε θα ξεκινήσει η αλλεργική ρινίτιδα, πώς θα εξελιχθεί, αν θα συνυπάρχει με άσθμα σίγουρα εξαρτάται και από γενετικούς παράγοντες, εκτός από περιβαλλοντικούς. Έτσι τα παιδιά γονιών με αλλεργική νόσο όπως αλλεργική ρινίτιδα, άσθμα, ατοπική δερματίτιδα είναι περισσότερο επιβαρυμένα και  η πρόγνωση είναι σοβαρότερη. Π.χ. αν ένας γονιός έχει αλλεργική ρινίτιδα η πιθανότητα το παιδί να έχει και αυτό αλλεργική ρινίτιδα φθάνει στο 30%. Αν πάλι έχουν και οι δύο γονείς, το ποσοστό αυτό φθάνει στο 50%. Επίσης συχνά τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας αρχίζουν να φθίνουν μετά τη μέση ηλικία και κυρίως στην τρίτη ηλικία.



ΔΙΑΓΝΩΣΗ


6. Πως γίνεται η διάγνωση της αλλεργικής ρινίτιδας;


Η διάγνωση της αλλεργικής ρινίτιδας γίνεται με το λεπτομερές ιστορικό (ερωτήσεις για την πάθηση) και την κλινική εξέταση από εξειδικευμένο ιατρό, ενώ επιβεβαιώνεται κατά κύριο λόγο με την εκτέλεση των δερματικών δοκιμασιών νυγμού με αλλεργιογόνα και την αναζήτηση των ειδικών αντισωμάτων στο αίμα με ειδικές εργαστηριακές μεθόδους (CAP, RAST). Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί περαιτέρω έλεγχος.

O ειδικός ιατρός θα συνεκτιμήσει όλα τα παραπάνω και θα διακρίνει την αλλεργική ρινίτιδα από άλλες μορφές χρόνιας ρινίτιδας που υπάρχουν όπως αγγειοκινητική, λοιμώδης φαρμακευτική, ηωσινοφιλική, επαγγελματική, ορμονική κ.ά. Επίσης συμβαίνει σε μερικούς ασθενείς η χρόνια ρινίτιδα να είναι μεικτή, δηλαδή και αλλεργική και μη αλλεργική. Ασθενείς που εμφανίζουν συμπτώματα άσθματος χρήζουν τακτικής ιατρικής παρακολούθησης.




ΘΕΡΑΠΕΙΑ


7. Υπάρχει θεραπεία για την αλλεργική ρινίτιδα και τι επιλογές υπάρχουν;


 Η θεραπεία στην αλλεργική ρινίτιδα πραγματοποιείται  με τους τρεις παρακάτω τρόπους:


 Α. Αποφυγή του υπεύθυνου αλλεργιογόνου

Ο καλύτερος τρόπος για τη διακοπή των αλλεργικών συμπτωμάτων είναι η αποφυγή του υπεύθυνου αλλεργιογόνου, αλλά αυτό τις περισσότερες φορές είναι τεχνικά δύσκολο ή και αδύνατο. Άλλοτε χρειάζεται η ταυτόχρονη χρήση πολλών μέτρων , ώστε να μειωθεί αποτελεσματικά η έκθεση σε κάποιο αλλεργιογόνο. Εξαίρεση αποτελεί η αλλεργία σε γάτα ή σε σκύλο, όπου ενδείκνυται η απομάκρυνση του ζώου από το σπίτι. Ακόμη όμως και σε αυτή την περίπτωση ο ιδιοκτήτης μπορεί να αρνηθεί για συναισθηματικούς λόγους.

 Η αποφυγή των γύρεων είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς ο αέρας μεταφέρει τις γύρεις σε μεγάλες αποστάσεις και έτσι ο ασθενής εκτίθεται αναγκαστικά σε αυτές. Οι γύρεις είναι περισσότερες τις πρωινές ώρες στην ατμόσφαιρα και όταν υπάρχει ξηρό κλίμα με ρεύμα αέρα. Αντίθετα η βροχή μειώνει τη γυρεοφορία. Έτσι την περίοδο της αυξημένης γυρεοφορίας, τα κλειστά παράθυρα και οι πόρτες μαζί με τη χρήση κλιματισμού μειώνουν τον αέρα που εισέρχεται στο σπίτι και την έκθεση σε γύρεις.

Όσον αφορά τα ακάρεα της σκόνης βοηθά ο συνδυασμός πολλαπλών μέτρων αποφυγής, δηλαδή η κάλυψη του στρώματος και των μαξιλαριών με ειδικά καλύμματα, η απομάκρυνση χαλιών από το υπνοδωμάτιο, η χρήση σκούπας με φίλτρο HEPA κ.ά. Ο αλλεργιολόγος είναι ο κατάλληλος για να δώσει τις ορθές οδηγίες σε κάθε περίπτωση.



 Β. Φαρμακοθεραπεία


Για την αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας υπάρχουν αρκετές κατηγορίες αποτελεσματικών φαρμάκων, τα οποία έχουν ασφαλές προφίλ ακόμη και σε μακροχρόνια χορήγηση. Έτσι σε ήπια συμπτώματα τα συνήθη φάρμακα είναι  τα  αντιϊσταμινικά δισκία , ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται κορτικοστεροειδή που χορηγούνται τοπικά στη μύτη ή και συνδυασμός του ρινικού κορτικοστεροειδούς με αντιϊσταμινικό δισκίο. Ο ιατρός είναι υπεύθυνος για ένα ατομικό θεραπευτικό πλάνο  προσαρμοσμένο στην πάθηση και στον ασθενή.



 




Γ. Ανοσοθεραπεία (απευαισθητοποίηση – εμβόλια)


Ο τελευταίος τρόπος αντιμετώπισης ξεφεύγει από την συντηρητική χρήση των φαρμάκων , τα οποία απλά καταστέλλουν τα συμπτώματα. Δηλαδή αν ο ασθενής δε λάβει τα φάρμακα, θα εμφανίσει ξανά τα συμπτώματα. Η ανοσοθεραπεία γίνεται από τον ειδικό αλλεργιολόγο, αφού πρώτα διαγνώσει τα αλλεργιογόνα τα οποία είναι υπεύθυνα για τα συμπτώματα του ασθενούς. Εν συνεχεία προτείνει την ανοσοθεραπεία, η οποία συνιστάται στην σταδιακά αυξανόμενη χορήγηση του αλλεργιογόνου (φάση ανόδου) , μέχρι μια τελική δόση (φάση συντήρησης). Ο σκοπός της ανοσοθεραπείας είναι το ανοσοποιητικό σύστημα να πάψει να αντιμετωπίζει το αλλεργιογόνο ως επικίνδυνο και να αποκτήσει ανοχή σε αυτό.





Η ανοσοθεραπεία γίνεται με δύο τρόπους:

Α) είτε με μηνιαίες υποδόριες ενέσεις,

Β) είτε με υπογλώσσιες σταγόνες καθημερινά ή κάθε δεύτερη ημέρα, ανάλογα το σκεύασμα.


Η ανοσοθεραπεία συνήθως διαρκεί από 3 έως 5 έτη. Τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες έχουν καταδείξει ότι ένα ποσοστό τουλάχιστον 80% των ασθενώεμφανίζει σαφή βελτίωση των συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτιδας, με αποτέλεσμα σημαντική μείωση ή και διακοπή των φαρμάκων και βελτίωση της ποιότητας της ζωής τους. Επιπρόσθετα είναι πιθανό να υπάρξει σαφή βελτίωση στο άσθμα, όταν συνυπάρχει. Τα αποτελέσματα αναμένονται μετά το πρώτο εξάμηνο για την υποδόρια ανοσοθεραπεία και μετά από ένα έτος για την υπογλώσσια, αν και συχνά μπορεί να εμφανισθούν νωρίτερα. Οι μελέτες έχουν δείξει ότι το θεραπευτικό αποτέλεσμα στην αλλεργική ρινίτιδα διατηρείται ακόμη και μετά τη διακοπή της ανοσοθεραπείας. Στα παιδιά με αλλεργική ρινίτιδα η ανοσοθεραπεία μειώνει την πιθανότητα να εμφανισθεί άσθμα στην μετέπειτα ζωή τους. Έτσι παρά την μακροχρόνια συμμόρφωση που απαιτείται από τον ασθενή, του προσφέρει σημαντικά οφέλη όταν γίνεται με κατάλληλες ενδείξεις από άρτια εκπαιδευμένο ιατρό.


ΑΡΧΗ

Ρινίτιδα

ΑΡΧΗ

Ρινίτιδα

ΑΡΧΗ

Ρινίτιδα

                                                                                                                                                 Το σύνολο του περιεχομένου διατίθεται αυστηρά για προσωπική χρήση.

©2011 - Νικόλαος Α. Κουτσοστάθης                                        Απαγορεύεται η χρήση του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.